در حال حاضر ایرانکد به عنوان یکی از قوانین حوزه بازگانی کشور بوده که مخاطب آن تمام فعالان حوزه بازرگانی و تجارت است. این نظام بر اساس الزامات ذکر شده در قانون برنامه چهارم توسعه، الزامات قانونی بر اساس برنامه توسعه تجارت الکترونیک، تصمیم هیئت وزیران در سال 1374 و مصوبه هیئت وزیران در سال 1385 توسط مرکز ملی شمارهگذاری کالا و خدمات ایران تهیه و تدوین شده و در انتهای سال 1387 برای تمام دستگاهها لازم الاجراست. به همین خاطر بنگاههای تولیدی و توزیعی اعم از واردکنندگان، صادرکنندگان و بنگاههایی که در داخل کشور کالا یا خدماتی را عرضه میکنند مشمول این قانون شده و برای بهرهمندی از مزایای آن باید به عضویت این نظام درآمده تا متناسب با فعالیت بازرگانی بنگاه، به اقلام آن بنگاه کدملی تخصیص داده شود.
قانون برنامه چهارم توسعه :
بند ط ماده۳۳
به منظور نوسازي و روانسازي تجارت، افزايش سهم كشور درتجارت بينالملل، توسعه صادرات كالاهاي غيرنفتي و خدمات، تقويت توان رقابتي محصولات صادراتي كشور در بازارهاي بينالمللي و بهمنظور گسترش كاربرد فنآوري ارتباطات و اطلاعات در اقتصاد، بازرگاني و تجارت در قالب سند ملي بازرگاني كشور، دولت مكلف است با تجهيز دستگاهها و واحدهاي مربوطه و با رعايت استانداردها و چارچوب نظام بازرگاني و تجارت الكترونيكي، اقدامات لازم را توسط دستگاههاي ياد شده به شرح زير انجام دهد:
- بهروز نمودن پايگاهها و مراكز اطلاعرساني و ارائه خدمات دستگاه مربوطه در محيط رايانهاي و شبكهاي
- انجام مناقصهها، مزايدهها و مسابقههاي خريد و فروش كالا و خدمات و عمليات مالي - اعتباري در محيط رايانهاي و شبكههاي اطلاعرساني
- ايجاد بازارهاي مجازي
- انجام فعاليتهاي تداركاتي و معاملاتي در قالب تجارت الكترونيكي از سال دوم برنامه
تبصره- قوه قضائيه موظف است شعبه يا شعبي از دادگاهها را براي بررسي جرايم الكترونيكي و نيز جرائم مربوط به تجارت الكترونيكي و تجارت سيار، اختصاص دهد.
بند الف/۱ ماده ۳۹
دولت موظف است، در جهت تجديد ساختار و نوسازي بخشهاي اقتصادي, در برنامه چهارم، ساختار و ساماندهي مناسب بنگاههاي اقتصادي و تقويت رقابتپذيري آنها اقدام ذيل را انجام دهد:
حمايت از ايجاد پيوند مناسب، بين بنگاههاي كوچك، متوسط، بزرگ (اعطاي كمكهاي هدفمند)، توسعه شبكهها، خوشهها و زنجيرهها و انجام تمهيدات لازم براي تقويت توان فني - مهندسي - تخصصي، تحقيق و توسعه و بازارياب در بنگاههاي كوچك و متوسط و توسعه مراكز اطلاعرساني و تجارت الكترونيك براي آنها.
برنامه توسعه تجارت الكترونيك :
طبق مصوبه هيات وزيران در جلسه مورخ ۵/۴/۱۳۸۴ بنا به پيشنهاد شماره ۴۹۳۴ وزارت بازرگاني و به استناد ماده ۷۹ قانون تجارت الکترونيکي- مصوب ۱۳۸۲- برنامه جامع توسعه تجارت الکترونيک، الزامات قانوني توسعه نظام طبقه بندي و کدگذاري کالا را اين چنين ارائه مي دهد:
|
شماره ماده
|
ماده ۱۱ برنامه جامع توسعه تجارت الکترونيکي
|
|
عنوان برنامه
|
وزارت بازرگاني مکلف است اقدامات زير را انجام دهد:
تدوين و ابلاغ استانداردهاي موضوع بند ط ماده ۳۳ قانون برنامه چهارم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي کشور در حوزههاي امنيت سيستمهاي کاربردي تجارت الکترونيکي، فرآیندهاي محيط تجاري، تبادل اسناد، واسطهاي اطلاعرساني، پيغام، کدگذاري کالا و خدمات تا پايان مهرماه سال ۱۳۸۴
|
|
توضيحات
|
ايجاد سيستم طبقهبندي و کدگذاري ملي کالا و خدمات از وظايف وزارت بازرگاني است.
|
|
شماره ماده
|
ماده ۲۸ برنامه جامع توسعه تجارت الکترونيکي
|
|
عنوان برنامه
|
وزارت بازرگاني مکلف است با همکاري وزارت ارتباطات و فنآوري اطلاعات به منظور گردآوري و پردازش سيستمهاي اطلاعرساني کاربردي تجارت الکترونيکي مانند شبکه جامع اطلاعرساني بازرگاني کشور و نقطه تجاري و ارائه خدمات اصلي پشتيباني تجارت الکترونيکي مانند کتابخانه ملي فرآیندهاي تجاري مشترک و ميزباني پايگاههاي وب ويژه تجارت الکترونيکي نسبت به ايجاد مرکز داده(Data Center) بخش بازرگاني و تجارت الکترونيکي کشور حداکثر تا پايان شهريور ماه سال ۱۳۸۵ اقدام کند.
|
|
توضيحات
|
توسعه سيستمهاي اطلاعرساني کاربردي تجارت الکترونيکي بدون استفاده از اطلاعات پايه کالا و زبان مشترک عناصر که از خروجيهاي سيستم طبقهبندي و کدگذاري ملي کالا محسوب ميشوند امکانپذير نيست
|
|
شماره ماده
|
ماده ۴۰ برنامه جامع توسعه تجارت الکترونيکي
|
|
عنوان برنامه
|
وزارت بازرگاني مکلف است در چارچوب استانداردهاي تجارت الکترونيکي اقدامات زير را انجام دهد:
• ايجاد و راهاندازي پورتال اصناف تا پايان شهريور سال ۱۳۸۵.
• نوسازي شبکه بازرگاني کشور از طريق يکپارچهسازي فعاليتهاي اطلاعرساني، گسترش بازارهاي داد و ستد الکترونيکي مبتني بر فنآوري خدمات وبي.
|
|
توضيحات
|
شناسايي عناصر چرخه تأمين و توليد بستر اطلاعاتي اقلام پيش نياز اين برنامه محسوب ميشود
|
تصميم هيئت وزيران در سال 1374 :
طبق مصوبه ۳۵۳۲ مورخ ۲۸/۲/۱۳۷۴ با عنوان تصميم نمايندگان ويژه رييس جمهور وزارت بازرگاني به عنوان مسئول اجراي طرح شمارهگذاري كالا در كشور تعيين و كليه شركتهاي توليدي موظفند طبق آيين نامه تنظيمي وزارت بازرگاني نسبت به اخذ شماره ملي كالا و درج آن بر روي كالاهاي توليدي خود اقدام نمايند. وزارت بازرگاني ميتواند از توزيع و صادرات كالاهايي كه فاقد شماره ملي كالا باشند جلوگيري نمايد.
مصوبه هيئت وزيران در سال 1385 :
هيات وزيران در تصويب نامه شماره ۱۱۶۲۲۵/ت۳۵۸۱۸ھ مورخ ۱۲/۹/۱۳۸۵ به استناد اصل يكصد و سي و هشتم قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران و ماده ۷۹ قانون تجارت الكترونيكي مصوب ۱۳۸۲، وزارت بازرگاني را موظف نمود نسبت به ايجاد ايران كد (شامل تأمين و توسعه بستر اطلاعاتي زنجيره تأمين ملي كالا، استانداردها، روشها ، ابزار و دستورالعملهاي طبقهبندي و كدگذاري كالا جهت دستيابي به زبان مشترك ملي كالا و اطلاعات پايگاه مركزي دادهها و نيز تأمين سازوكار لازم براي طبقهبندي و كدگذاري خدمات براي رسيدن به پورتال اطلاع رساني ملي كالا و خدمات) اقدام نمايد.
عضويت :
عضویت در ایرانکد برای آن که به بنگاه کد عضویت و به کالاها و خدمات آن بنگاه کدملی تخصیص داده شود به دو شیوه امکانپذیر است:
عضويت اينترنتي :
این عضویت اينترنتي از طریق مراجعه به پورتال ایرانکد(www.irancode.ir) امکانپذیر است
هر شرکت تولیدی یا توزیعی که کالاها یا خدمات را با نام تجاری خود به بازار عرضه میکند میتواند هضو ایرانکد (نظام ملی طبقهبندی و شمارهگذاری کالا و خدمات ایران) شود.
عضويت مستقيم از طريق پورتال اطلاع رساني ملي کالا نياز به مراجعه حضوري ابتدايي نداشته و اطلاعات لازم بصورت الكترونيكي انتقال مييابد. براي اين منظور شركتها ميتوانند در صفحه اصلي روي آيكون عضویت كليك نمايند.
عضويت يك مؤسسه در ایرانکد طبق مراحل زير انجام ميگردد:
1. مراحل اوليه ثبت نام (ارائه اطلاعات «مشخصات شركت» ، «آدرسها»، «زمينه فعاليت» و « انتخاب خدمات ایرانکد»)
2. دريافت نام كاربري و رمز عبور موقت
3. انجام مراحل مالي (پرداخت هزينههاي ثبت نام، اشتراك سالانه و خدمات ایرانکد)
4. دريافت كد عضويت شركت و دائمي كردن نام كاربري
5. دريافت خدمات مربوط به مديريت اطلاعات پايه شركت و محصولات
برای عضویت میتوان به صورت حضوری نیز اقدام نمود.
عضويت حضوري :
مراجعه حضوري به یکی از شرکتهای نماينده که در قسمت دفاتر نمايندگي مرکز در پورتال معرفی شدهاند.كليه شركتهايي كه امكان تعامل با مركز را از طريق پورتال ندارند، ميتوانند با مراجعه به يكي از دفاتر نمايندگي كه ليست آنها اعلام شده است، ثبت نام و تبادل اطلاعاتي خود را به صورت حضوري صورت دهند. شايان ذكر است كه در روش عضويت مستقيم نيز، شركت بايد پس از تكميل فرمهاي اينترنتي ثبت نام، يكي از دفاتر نمايندگي را جهت تعاملات بعدي انتخاب نمايد.
